Общий стаж: 40 лет Пед стаж: 38 лет Образование

Общий стаж: 40 лет Пед стаж: 38 лет Образование

Сыдьаайдаан Куо уонна Утукуллэй эмээхсин эбиттэр. Тулу туьээччилэр дьахталлар.

Холобур.Умукуллэй эмээхсин этэр:

Мин бэрт учугэй

Туулу туьуу- туьуу

Оттон Сыдьаайдаан Куо:

Бу куох баран туун

Кулуу элэк гыныа5а

Уот Кудулу далайы туораан

Улуу дуолаан бухатыыра

Айыы Дьура5астай убайым

Урун туллук гынан

Олонхолорго эр киьи туул туьуурэ кэпсэнэрин корботум. Онон буолла5ына туулу туьээччилэр, ичээннэр дьахталлар буолуохтарын соп быьыылаах. Киьи тобото компьютер курдук толкуйдаатахха, бу оскуолаларга, дьиэлэргэ улэлии турар компьютердаа5ар, тыьыынча тогул кыахтаах техника эбит.

Кини таьыччы кыахтаах. То5о диэтэххэ бэйэбит харахпыт сабыылаах эрээри мониторбутугар туулбутун корорбутун таьынан бэйэбит эмиэ кыттыьа, хаама сылдьарбытын коробут.

Иккиьинэн, туул инникини билгэлиир кыахтаах эбит.

Туулу тойоннооччулар, биьиги олохпутугар, айыл5аттан бэриллибит кыахтаах а5ыйах ахсааннаах киьи быьаарар.Оттон олонхо са5ана туул толкотун хас биирдии киьи бэйэтэ таайар, билэр кыахтаах.

Бу биьиги олохпутугар мин толкуйбун тобулан, санаабын сааьылаан тобом компьютерын сыыьырдыбакка киэн кэлэмэн Куйаартан, саспыт са5ахтан, сир хонуутуттан туьалаах иьитиннэриини мунньунар кыахтаах киьи буоларга дьулуьуом.

10 «а» кылаас уорэнээччитин Дьяконова Дуня улэтэ

Сергей Васильев олонхолоруттан Саха омук муударастарын таьаарыы.

«Айыы Дьура5астай» олонхо5о Аан Чаныйа эбэ хотунна олохтоох атыйа- батыйа тайахтаах Атыйахаан о5онньор уонна илгэ- тал5а утэьэлээх Имиллэхээн эмээхсин диэн иэйиэхсэттээх дьон а5а баьылыктаах уус- биис бааллара, олорбуттара.

Бу ыал ус о5олоохтор, иккитэ уолаттар, кыралара кыыс.Уолаттар орулуур отуттарыгар диэри аата суох сылдьыбыттар, кыыстара уон алтата буолбут эмиэ аата суох сылдьыбыт. Дьонноро сыл аайы аат булан бэрдэрээри ыьыах ыьаллар эбит да5аны, ким да кыайан аат булан биэрбэтэхтэр диэн буолар.

Бу курдук буолан олордохторуна сэттэ суус саастаах Симэхсин эмээхсин суурэн ыьылланнаан кэлэр уонна о5олору о5о- дьахтар кыайан быьааран аат биэрбэтэхтэрин, о5олор урдук айыыттан аналлаахтарын уонна кинилэр ааттарын Сээркээн сэьэн Улуу Дархан ойууну ыныран ааттарын ааттатыахха диэн субэлиир.

Бу муударас! Обугэ о5о5о аат биэрэр угэстэриттэн, сиэриттэн- туомуттан саамай уустук коруннэрэ кэпсэнэр. Владимир Кондаков былыргы киьи ус ааттаныан соптоо5ун бэлиэтиир.

О5о тороото да, тута ааттаан барбат этилэрин саха барыта билэр. Сэттэ уонча хонон баран туттарыттан- хаптарыттан корон маннай таптал ааты инэрэллэр. Бу о5о бастакы аата буолуохтаах, бу аатынан кини уйэтин да тухары сылдьыан соп. Иккис ааты улаатан иьэн, улаатта5ына инэрэллэрэ.

Уксугэр хос аат дэнэрэ. Киьи ханнык эмэ куьа5ан майгытытан таьааран ааттаабыт ааттара эмиэ инэрэ. Оччо5о оьургэс аат буолан киьиэхэ дьарылык курдук инэн хаалара. Бу биллэн турар, ата5астабыллаах аат буолара. Истэригэр ааттаабыттара, оттон ол хас киьи айа5ын саба тутуонуй буолан баран, намыьах культуралаах омукка эрэ тар5анан эрдэ5э. Биирдэ сыыстарбыттарыттан да5аны ааттыы сырыттахтарына да конуллэрэ. Норуот сэмэлиир, иитэр биир куустээх ньымата буолла5а эрээри, киьини киьиэхэ тэннээбэт, биирдэ сыыстарбытынан уйэ тухары сирэй- харах анньыллыы туох учугэйдээх буолуо5ай. Билинни этиинэн киьи хаалбыт оло5ун депрессия5а атаарара буолаахтыа. Билинни курдук боьуолэккэ мустан олоруу буоллар, куннэ хаста ааттаан оьургэтиэхтэрэ биллибэт этэ. Хата ону быданан олороллоро абырыыра буолаахтыа.

Дьэ оччо5о дьиннээх аат хаьан бэриллэрий? Эбэтэр адьас бэриллибэт аат дуу? Дьэ манна эмиэ быьаарыы баар эбит. Киьи дьиннээх аата уьус аат курдук буолар эбит, уонна бу ааты аны кистииллэр эбит диэн буолар, дьэ оччотугар ону быьаарарга холонуо5ун. Бу киьини бары оттуттэн характеристикалыыр аат буолуохтаах. Бу аатынан киьини кэбэ5эстик таайыахха соп курдук. Манан киьи кэбирэх, куустээх оттун билиэххэ соп уонна тургутан короллоругэр, бэрт былдьаьалларыгар кыа5ы биэрэр буолуон соп курдук. Намыьах культура диэн ааттыыр биир оруппут бэрт былдьаьыыбыт тордо- тобото буолуон соптоох быьыылаах.

Былыр уус тыллаахтар таптыыр дьахтардарын наьаа инэн- тонон уустаан- ураннаан хоьуйартан туттуналлар эбит. « Олон хаалыа5а»- диэннэр. Бу эмиэ бэрт былдьаьыы баарыттан, харыстаан, гынар быьыылара буолла5а.

Олонхо5о уолаттар дьиннээх ааттарын Улуу Дархан ойуун уоьээ, билиннинэн ааттыырбытынан сир информационнай хонуутуттан, куйаартан ылан инэрэрэ костор, уонна олонхо быьылаана, бэрт былдьаьыы ааттаммыттарын кэннэ, отуттарыгар биирдэ са5аланар. Саха киьитэ ол аата, олонхо са5ана, отутугар ситэрэ- хоторо костон кэлэр. Кыыс барахсан омук баайа, уон алтатыгар суктуон соп эбит. Кыыьы омук баайа диэн ата5астабыллаах курдук иьиллэр. Бу билигин уларыйан хаалбыт ата5астабыллаах кырааскалаах ойдобул. Кыыс, атын омук буолбакка, тустаах дьонун, омугун баайа буолар.

Кыыьы атын ууска биэрэн уус далааьынын кэнэтэллэр, кийиит энньэтэ диэн сирдэрэ кэниир, уруу- тарыы тардыьыы буолар уонна ханнык ба5арар кэмнэ ойонсоллор, комускэсиьэллэр.

Бу компьютер уйэтигэр олорон санаатахха, оччотоо5у олонхо са5анаа5ы цивилизация, урдук цивилизациянан аатырар кэмигэр, дьон эмиэ хас да ааттаах буолуохтарын соптоо5о костор. Киьи ситтэ5инэ, сана кэрдиис сайдыытыгар тахсарыгар, уоьээ биистэртэн бэриллэр аата дьэ кэлэр эбит диэн биллим, уонна туох барыта кодтаа5ын, кулуустээ5ин курдук, аата киьи кэбэ5эстик таайыллар, билиллэр аата.эбит.О5олор айар тэтэрээттэриттэн8 «а» кылаас уорэнээччитин Павлова Марина улэлэрэ. Алгыс

Сэттэ уон биэс сааьа

Билигин уорэнэр о5олор

Оссо да сайда тур.

Сана дьиэлэнэн корус диэн,

Оссо ситиьиилэнинннэр диэн,

Урдук уорэхтэнниннэр диэн,

Чулуу дьон буоллуннар диэн,

Мин боьуолэгим суурбэ биирис уйэ5эМин туьээммин коро-бун

Торообут Мастаа5ым инникитин

Сана таас оскуола дьэндьэйэн

О5о - аймах эймэнэрин,

Уон омук тылынан

Локочооннуур суол оноьуллан

Сирбит аннынаа5ы гааспытаын

Дьонум- сэргэм бары

10 «а» кылаас уорэнээччитин Баишева Варя айар тэтэрээтиттэн А5ам мэлдьи аттыбарОрой мэник о5о сааспар

Сыллаан ылар сууспуттэн

Куутэр -ахтар корор киьим

А5ам мэлдьи аттыбарСаамай ойдоох, саамай куустээх

Кутум –сурум ымыыта

Дурда - хахха буолар киьим

А5ам мэлдьи аттыьарСуурэн-котон, булар-талар

Мэлдьи уоруу кэьиилээх

Сыты- хотуу, хорсун хоодуот

А5ам мэлдьи аттыбарСубэ биэрэр, ойго хаалар

Эппит тыла кытаанах

Утуо сыьыан, сиэрдээх быьыы

А5ам мэлдьи аттыбарОлох устун сирдээн иьэр

Аргыс -до5ор, дьоьун-мааны

А5ам мэлдьи аттыбар9 кылаас уорэнээччитин Татаринова Света айар тэтэрээтиттэн

Кунтэн кун ахсын

Ыам ыйынаа5ы сырдык сылаас туун. Ньидьили эбэ Хотун урун муустарын кырылас кумах кытылыгар хайа курдук хал5аьалыы анньан сытар. Урукку саастарга халааннаан тахсыбыт сирдэригэр кумах эмпэрэ уоскээбит. Онно хатыннар сандал саастарын самаан сайыннарын, халын хаары бурунэн туьуу турбут бэйэлэрэ куох унугэстээх лабааларынан далбаатыыллар. Хатын чаран кэнниттэн киэн хочо кэлэр. Сайын аайы манна дыргыйар арамааттаах ыт тинилэ5э уунэр. Манна билигин ба5а батаьа сибэккилэнэн, биир кэм куп-куо5унэн долгудьуйар. Хочо анараа оттугэр томтордор субур5аларын кэнниттэн тиит ойуур турар. Мастар мутукчалара тыллан эрэр. Хойуу лабаалар быыстарыгар мо5отойдор суурэкэлииллэр, сылгы чыычаахтара чырыптыыллар.

Киэн –куон ыьыах сиригэр сэргэлэр кылбаьаллар. Манна сайынын хойуу хатын чаран суугунуур, урэх чырылыыр .

Кун тахсарыгар халлаан илин са5ата кытара кыыьар, онтон улам- улам тэтэрэн кун бастакы сарданалара тахсаллар, улам улааттар –улаатан, тиьэ5эр кун бэйэтинэн тэмтэйэ ойон мичилийэн тахсар.

Сайын кэлэрэ биллибититтэн киьи сургэтэ кото5уллэр, икки илиигин оро ууунан баран куну корсо суурэ туруох курдуккун

Сайынны сарсыарда

Сайынны кылгас сырдык туун тургэнник ааьар. Халлаан илин са5ата быьах биитини кылбайар, онтон кэрэ кыыс нарын иэдэьин курдук тэтэрэ кыыьар. Чочумча буолаат бастакы сарданалар сэрэммиттии сутэ-сутэ костоллор. Онтон улам быктар быган, эппиккэ дылы, «кэрэ куогэл тыам кэрдиис чыпчаал кэтэ5иттэн кун чэмэлэччи тыган тэмтэйэ ойон» тахсар. Сонно тута дирин уутугар утуйа сыппыт модун куол ньуура кулумурдуу туьэр, кини кырылас кумах кытылын эмпэрэ сыырыгар силигилии сириэдийэ уунэр хатын чаран суугунуур, киэн хочо куох отугар аьылла илик сиьэккилэр тоболоругэр сиик таммахтара кунду таасты кылбачыьаллар. « килбиэн-тырым кунум, киистэтэ сарайан, кэлэрин э5эрдэлээн» комус куомэйдээх куорэгэй чыычаах сиппиллибит курдук ып-ыраас халлаанна дьурулаччы оро котон тахсан кый ыраахха курдук иьиллэр, ол эрээри киьи кулгаа5ын олох салытыннарбат ырыатын тардан кэбиьэр

Сотору буолаат, сиик котор, сибэккилэр аьылланнар, биир кэлимсэ харана куох онунэн долгулдьуйар. Кун кулумурдэс комус манныаттарын куолгэ кута оонньуур. Куол хара5а халлаан куох ньууругар оссо ордук кэрэтийэн костор. Куол уонна хонуу киьи тылынан кыайан эппэт ити харана куох оннорунэн майгыннаьарга дылылар.

Туох барыта: халлаанна ыллаан- туойан дьырылыы сылдьар куорэгэйдиин, сипсийэн суугунуур хатын чаранныын, сарсыардааны сиккиэр тыалга долгулдьуйар куоллуун уонна куп-куох хонуулуун бары сана тахсыбыт, сананы а5алар сайа5ас сайынны куну уруйдууллар.

Веду кружок «Киьи экологията», количество учащихся 48 , по программе в каждом классе отдельные темы занятий направленные на духовное становление. . «Сыьыан уорэ5э» занимается учащиеся 2, 3, 4 классов. В 6 классе тема кружка «Харысхал уорэ5э» .

Второй год проводим улусный конкурс ораторов «Аман ос»,где учащиеся представляют свои проектные работы. В этом году «Аман ос» был проведен в рамках улусной НПК «Олонхо эйгэтин кэнэтии , философиятын, муудараьын олохсутуу» .

Достижения учащихся 2007 года

1 место – Михайлова Маша уч. 11 класса

Достижения учащихся 2008 года

2 место – Соловьева Уля уч. 10 «а» класса

3 место – Дьяконова Дуня уч. 10 «а» класса

Я классный руководитель 10 «а» класса. В классе всего 13 учащихся. Все успевают. Постоянных хорошистов учебы 5 учащихся. Есть средне успевающие. В 5-6 классах темой воспитания была «Сахалыы сааьыламмыт киьини иитии». Три года(7,8,9) работала по теме «Харысхал уерэ5э». В этом учебном году наша школа работает по теме «Воспитание детей на философии эпоса Саха» с целью приобщения учащихся через философию эпоса Олонхо к основам нравственности народной педагогики, к демократической, экологической, социологической культуре своего народа Саха. Воспитанию нравственно здоровой, культурной, свободной, свободной и ответственной личности, гражданина и патриота. Исходя из этого в 10-11 классах планировала тему «Киьитийии уерэ5э». Готовлю к выбору профессии, самоутверждении, самореализации в современной жизни. Воспитательная работа вся направлена социализации, которая основана на авторском видении воспитания детей. (Киьитийии уерэ5э киириэ5э!)

  • Всеми средствами расти класс
  • Формирование здоровой, конкурентноспособной личности
  • Учить класс на примере лучших людей
  • Воспитание сознательного отношения к учебе, развитие познавательной активности, формирование навыков и умений умственного труда;
  • Воспитание гражданственности, любви к Отечеству и своей малой Родине;
  • Организация родительского всеобуча;
  • Совершенствование работы единого воспитательного коллектива школы в системе взаимодействия (ученик-ученик, учитель-учитель, ученик-учитель, учитель-родители);
  • Реализация улусных годовых целевых программ. В качестве системообразующих видов деятельности воспитательной работы определяю - краеведческую, спортивно-оздоровительную, патриотическую деятельности.
  1. развитие системы внеурочной деятельности;
  2. профессиональное самоопределение учащихся класса.

Каждый ученик занят своим любимым делом, занятия выбирают по своим интересам, талантам, способностям. Лепчиков Артем, Захаров Юра, Никифоров Костя – лучшие спортсмены класса. Они основной состав сборной школы по волейболу, занимают призовые места не только в улусе, но и в республике. Они соревнуются не только со сборными школ, но и со взрослыми командами. Нынче в республиканском турнире среди взрослых заняли 2 место. В этом году сборная школы по легкой атлетике среди школ улуса заняли первое место. Алексеева Сардана, Лепчиков Артем, Захаров Юра, Никифоров Костя занимаются танцами, посещают ансамбль «Сайдам». Ансамбль знаменит в республике. Их талант будет сверкать в летних играх «Дети Азии». Собираются в Китай для обмена опытом. Алексеева Сардана летом отдыхала в лагере поющих детей «Ыллыыр Мыраан», осенью подготовили ее отчетный концерт и услышали много похвал со стороны руководства школы, работников культуры, общественности села. Также в этом она участвовала на праздновании всемирного дня Франкофонии, который прошел в г.Якутске. И заняла почетное 2 место на Фестивале французской песни, спев известную якутскую песню «Эдэр саас» на французском языке. Соловьева Уля посещает фольклорный кружок. Ее исполнение в народном стиле «кылыьах» высоко оценивается зрителями. Михайлов Коля, Черепанов Валера очень хозяйственные мальчики. Каждое лето работают на сенокосе, умеют самостоятельно вести хозяйство. Григорьева Куннэй, Михайлов Вадим, Никифоров Костя, Соловьева Уля, Баишева Варя, Алексеева Сардана, Кононова Лена, Дьяконова Дуня посещают подростково-молодежный клуб «Максимум». Вместе с другими членами клуба организовывают тематические вечера, праздничные мероприятия для учащихся школы и местного населения.

Вторая задача класса (Воспитание гражданственности, любви к Отечеству и малой Родине) реализуется через патриотическое воспитание в классе.

Воспитание любви к родной земле, родному языку начинается с изучения истории своего народа. Это качество можно воспитать, лишь прививая ребенку, уважение к отцу, матери, родным и близким, друзьям.

У нас сложилась система спортивно-патриотического воспитания, которая осуществляется через уроки и факультативы, кружки и спортивные секции, деятельность детского самоуправления, подростково-молодежного клуба «Максимум», работу музейной комнаты, взаимодействие с социумом. По традиции школы в мае месяце проводится военно-спортивная игра «Зарница». В течение всего учебного года учащиеся посещают ветеранов тыла. Оказывают помощь ветеранам и престарелым людям.

Ежегодно ученики класса принимают участие в митинге в День Победы. Приходят к памятнику погибшим воинам.

Третью задачу «Формирование потребности в здоровом образе жизни» реализуется через программы «Здоровый ученик». Для всех школьников организовано бесплатное питание, в школе работает группа ЛФК для детей с ослабленным здоровьем. Все мои подопечные посещают основную группу физического воспитания. Для борьбы с вредными привычками проводятся тематические классные часы, индивидуальные беседы, много оздоровительных мероприятий: День здоровья (1 раз в четверть), «Веселые старты», спортивные соревнования по баскетболу, волейболу, декада «Мы выбираем ЗОЖ». На уроке биологии просмотрен видеофильм профессора К.Г.Башарина. Была организована встреча с медработником, участковым милиционером, которые в доступной форме рассказали ребятам о вреде курения, алкоголя и наркомании. В течение года 10 класс занимался в спортзале. Летний отдых остается во внимании классного руководителя. В июне работает лагерь волонтеров с дневным пребыванием.

Специфика моего класса необычная. У меня четверо детей из наслегов. Иного внимания, заботы уделяю им. Время от времени разрешаю съездить домой, видеться с родителями. Конечно, все это организую без ущерба учебе.

  1. повышение психолого-педагогических знаний (родительский всеобуч, открытые уроки и внеклассные мероприятия, индивидуальные консультации);
  2. вовлечение родителей в учебно-воспитательный процесс ( родительские собрания, помощь в укреплении материально-технической базы, рейды в семьи обучающимся);
  3. участие родителей в управлении школой (совет школы, родительский комитет, совет профилактики).

Хочется отметить, что специфика воспитательной работы состоит в том, что проводится по плану классного руководителя, согласованному с учениками и родителями корректируется в процессе воспитания с учетом их интеллектуальных возможностей.

В своей работе я стараюсь не ограничивать поле деятельности учащихся в проведении мероприятий. Во всех начинаниях помогаю, не становлюсь простым наблюдателем, всегда сама участвую. Стала традицией мое участие в новогоднем представлении, дети сами придумывают для меня роль. Вместе готовимся, шьем наряды.

📎📎📎📎📎📎📎📎📎📎